پايانه مسافري جنوب كه بيشتر مردم آن را با نام ترمينال جنوب ميشناسند، جزئي از سيستم حملونقل برونشهري كشور است كه سرگذشت جالبي دارد. در گذشته با ورود و توسعه وسايل نقليه موتوري بخصوص اتوبوس براي ارتباطات بينشهري ، هرگونه خدمات توسط گاراژهاي وابسته به بنگاههاي مسافربري انجام ميشد و هر كس قصد سفر داشت، بايد سري به اين گاراژها ميزد و بليت ميگرفت. گاراژ كلمهاي فرانسوي و به معناي جاي سرپوشيده يا دربسته براي پارك كردن خودرو و وسايل نقليه است و معناي لغوي آن به معناي ايستادن است. پيش از اين، گاراژها در مركز شهر و در امتداد محور خيابانهايي كه به جاده ارتباطي شهر با خارج از آن ميرسيد، مستقر شده بودند. بيشتر گاراژهاي آن زمان در خيابانهاي ناصرخسرو، مولوي، باب همايون و سرگرد سخائي مستقر بودند و نامهايي ازجمله اتوعدل، تيبيتي، ميهنتور، ايران و... از نامهاي آشنا و پرخاطره نسل قديم به مشار ميرود.
افزايش جمعيت كشور، تراكم جمعيت در بافت شهري، به وجود آمدن ترافيك و رشد سفرهاي بينشهري، همچنين تغيير و تحول در نحوه ارائه خدمات مسافربري، در سال 1353، به ساخت اولين ترمينال تهران يعني ترمينال جنوب از طرف شهرداري تهران منجر ميشود. سرانجام پس از پيروزي انقلاب اسلامي و با تصويب قانون ترمينالها توسط شوراي انقلاب، شهرداري تهران تصميم ميگيرد سازمان پايانههاي مسافربري را تاسيس كند.
وقتي كورههاي آجرپزي تبديل به پايانه شدند
خيابانهاي اطراف پايانه مسافري جنوب در روزگاري نه چندان دور، محل كورههاي آجرپزي بوده كه بعد از جمع شدن اين كورهها و كوچ از اين محله، هر كدام تبديل به يكي از امكانات محلي شدند؛ ازجمله پارك بعثت و پايانه جنوب.
پايانه مسافري جنوب در سه طبقه به انضمام يك زيرزمين ساخته شده كه شرايط ورود و خروج اتوبوسها در آن بهخوبي تعبيه شده است.
يك روز جمعه در سال 1358، كه نماز جمعه به امامت آيتالله شيخ صادق خلخالي در مكان فعلي ترمينال برپا شد، پايانه مسافري جنوب به سامانه حملو نقل بينشهري پيوست و بهرهبرداري از آن آغاز شد. آن روز جمعيت فراواني در اين مراسم حضور داشتند؛ بهطوري كه خيلي از كسانيكه دلشان ميخواست در صف نماز جمعه بايستند، از هجوم جمعيت موفق نميشوند و از روي ديوارها فقط نظارهگر نماز ميشوند. بعد از آن روز، گاراژها پلمب شدند و اتوبوسها به اين مكان آمدند و به اين شكل، بزرگترين پايانه مسافري بهطور رسمي افتتاح شد.
در حال حاضر این پایانه به تمام استانهای کشور سرویس دارد؛ بهجز پنج استان مازندران،گیلان،کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی.
روزانه بهطور متوسط 20هزار نفر براي سفر به نقاط گوناگون يا تهیه بلیت به پایانه جنوب مراجعه ميكنند. میانگین متوسط حضور مسافران در اين پايانه، 8ميليون و 500 هزار نفر در سال است که بهصورت رفت و برگشت تقریبا17ميليون نفر از این پایانه رفتوآمد میكنند. در پایانه جنوب، 24 شرکت مسافربری مختلف، مسافران را به 160 شهر کشور جابهجا میکنند. همچنین عراق، ترکیه و سوریه، کشورهایی هستند که مسافران میتوانند از پایانه جنوب به آنها سفر کنند.
تلفن گويا
این پایانه با 9 خط آماده پاسخگويی به مسافران محترم است.
9-55185501
درمانگاه و اورژانس
درمانگاه و اورژانس پایانه مسافري جنوب، در محوطه پایانه با تجهیز همه امکانات پزشکی، همواره آماده خدماتدهی به مسافران و مراجعهكنندگان است.
اتاق مادر و كودك
اين اتاق در سالن روبهروی تعاونی 15، بهصورت مستمر در طول روز، آماده ارائه خدمات به مادران و کودکان آنان است.
جايگاه سوخت
با توجه به بازسازی جایگاه سوخت، این پایانه اقدام به استقرار و نصب چهار کانکس سوخت براي سوختگیری اتوبوسهای مسافربری، تعاونیها و شرکتهای مسافربری كرده که بهصورت شبانهروزی فعال هستند.
نمازخانه
نمازخانه در محوطه پایانه، روبهروی شرکت تعاونی 12 و جنب زیرگذر مترو واقع شده و نماز جماعت در سه وقت (صبح، ظهروعصر، مغرب و عشاء) بهصورت جماعت در نمازخانه برای نمازگزاران برگزار میشود.
خوابگاه رانندگان:
خوابگاه در محوطه پایانه، جنب ایستگاه قم واقع شده است. این مکان مجهز به سرویس بهداشتی و حمام مستقل و بیش از 50 تختخواب بهصورت شبانهروزی آماده سرویسدهی به رانندگان تعاونیها و شرکتهای مسافربری است.
کلانتری 208
نيروي انتظامي با استقرار در پايانه، در قسمتهای مختلف پلیسی و امنیتی پایانه، در حال انجام وظیفه است.
كارواش
کارواش و باسواش پایانه، بهصورت شبانهروزی در محوطه پایانه، آماده سرویسدهی به اتوبوسهای تعاونیها و شرکتهای مسافربری است.
پاركينگ
پاركينگ با ظرفیت بیش از 750خودرو در دو قسمت پایانه فعال است.
خودپرداز
هفت دستگاه خودپرداز بانک اقتصاد نوین و بانک شهر براي دسترسي آسان مسافران و مراجعهكنندگان در پایانه نصب شده است.
ساير خدمات
خدمات بانک شهر، سرویسهای بهداشتی مردانه و زنانه، آبخوریها در سالن و محوطه پایانه، ارائه غذاهای گرموسرد و...، از ديگر خدمات پايانه مسافري جنوب به شهروندان است.
بعلاوه این پایانه، پارکینگ اتوبوسهای بینشهری و غرفههای خدماتی از جمله کارواش اتوماتیک اتوبوسها و مکانیکی را در خود جاي داده است.
جایگاه سوختگیری گازوئیل، خشکشويی، فروشگاه لوازم یدکی، سفرهخانه سنتی، کافیشاپ درمانگاه، نمازخانه بزرگ و 2500مترمربع فضای سبز محوطه، از دیگر امکانات خارج از سالن اصلی پايانه مسافري جنوب محسوب ميشود.
